के तपाई पनि नाकको समस्याले ग्रसित हुनुहुन्छ ?

नाक हामो शरीरको मसखको ओठ भन्दा माथिल्लो भागमा रहेको हुन्छ । नाकमा २ वटा प्वालहरु हामिले बाहिरै बाट देख्न सक्छौ । त्यसको भित्रि संरचना कति जटिल छ त तयसबारे हामिमध्ये धेरैजसो अनभिज्ञ नै छौ ।
अनि हामिलाई नाकलाई के गरको खण्डमा बिरामि हुन्छ भन्ने कुराको पनि खासै ज्ञान छैन् । श्वासप्रश्वास गर्न र गन्ध थाहा पाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने नाकभित्र विभिन्न संरचना हुन्छ। नाकको भित्री भागमा मसिना रौंहरु हुन्छन्, जसले बाहिरी वायुमण्डलको हावालाई छान्ने काम गर्छ। नाकको भित्रपट्टि माथिल्लो तहमा रहेका विशेष प्रकारका कोषहरुले गन्धरबास्नाको ज्ञान दिलाउँछन्। नाक बिरामि भएको खण्डमानाकको भित्री भाग र आँखिभौंसमेत दुख्छ।
कहिलेकाहीँ टाउको र आँखाको गेडीसमेत दुख्ने गरेको पीडाहामिले भोगेरै आएका छौ । जब नाकको प्वाललाई फोहोरले ढाक्छ झन त्यतिबेला त हामिलाई श्वास फेर्न समेत असहजिलो हुन्छ ।
नाकभित्र सिँगान जाम हुनु ,सिँ सिँ गर्दा सिँगानसँगै रगत पनि आउँनु, पिप आउनु इत्याति समस्याले तपाईलाई पनि सताएको हुनसक्छ ।
बाहिरबाट हेर्दा सामान्य लाग्ने र तत्काल बिरामीलाई छटपटी नगराए पनि नाकभित्रको रोगले नाकलाई मात्र नभएर कान, फोक्सो, मस्तिष्कजस्ता संवेदनशील अंगलाई पनि क्षति पुर्याउने भएकाले सो बारेका पहिल्यनै सचेत रहनु पर्ने चिकित्सकहरुको भनाई छ ।
रुघाखोकी लागेको बेला नाकमा सामान्य रोकावट आउनु तथा अप्ठेरो महसुस हुनु सामान्य नै हो तर लामो समयसम्म नाकमा रोकावट आयो वा नाक छाम्दा दुख्छ यसले भयानक रुपलिन पनि सक्दछ ।
हावामा रहेका कणहरु राम्रोसँग नाकभित्र म्युकस मेम्ब्रेनले छान्न सकेन भने सङ्क्रमण भई रुघा लाग्न पुग्छ। कतिपयले बलपूर्वक सिँसिँ गर्दै जहाँपायो त्यहीँ सिँगान फाल्दा नाककोसंरचना खलबलिने गरेको पाइन्छ ।
नाकमा सङ्क्रमण हुँदा साइनेसबाट निस्कने नलीहरु बन्द हुन्छन् । नलीहरु बन्द हुनासाथ सिँगान पनि भित्रै जम्न पुग्छ। र, त्यहाँ सङ्क्रमण भई पीप जम्छ। लामो समयसम्म नाकमा सङ्क्रमण वा एलर्जी भयो भने मासु पलाउँछ।चुरोटको सर्को तानेर नाकबाट धूवाँ फाल्दा एलर्जी हुने सम्भावना बढी हुन्छ। चुरोटको धूवाँ, धूलो आदिले एलर्जी गराउनुका साथै रोग प्रतिरोधात्मक क्षमतासमेत घटाउँछ।
नाकबाट रगत बगिरह्यो भने धेरै व्यक्तिहरु उत्तानो परेर रगत बग्न नदिने उपाय गर्छन् तर यस किसिमको उपाय उपयुक्त नभएको र मान्छेको मृत्युसमेत हुन सक्ने चिकित्सकहरुले बताएका छन्। जथाभावी नाक कोट्याउने, नाकमा फोहोर जम्यो वा पानी पर्यो भने पनि सङ्क्रमण हुन सक्छ। बाहिरबाट सामान्यजस्तो लागे पनि नाकको रोगले कान, मस्तिष्कसम्म असर गर्छ। रुघा लागेपछि नाक र कानको सम्बन्धका कारण बच्चाहरुको कान पाक्न सक्छ। त्यसैले नाकमा रोकावट लामो समयसम्म भइरह्यो वा सिँगानसँगै रगत पनि आयो भने उपचार गर्नुतर्फ लाग्नु पर्दछ ।

ज्यो:हरिप्रसाद जोशी
( ज्योतिषाचार्य एवं आयूर्बेदिकाचार्य)