( ज्योतिषाचार्य एवं आयूर्बेदिकाचार्य)
मानिस स्वस्थ भएमा नै कुनै पनि कार्य सफलतापूर्वक गर्न सक्छ भने अस्वस्थ व्यक्तिबाट उसको आफ्नो दैनिकी कार्य पनि सम्पादन गर्न गाह्रो हुन्छ । आजको यस भागदौडको जीवनमा साना साना बिरामले मानिसलाई सताइरहेको हुन्छ । बदलिँदो मौसममा एलर्जीको समस्या हुन सामान्य कुरा हो । मौसम परिवर्तन हुने बेलामा एलर्जी हुने बढी सम्भावना रहन्छ । हाम्रो शरीरको इम्युन सिस्टममा असन्तुलनको कारणले नै व्यक्ति एलर्जीको सिकार हुन पुग्छ ।
मौसम परिवर्तनमा राइनाइटिस एलर्जी अर्थात् नाकको एलर्जी कसैलाई हुन्छ भने त कसैलाई सास फुल्ने अस्वस्थमाको एलर्जीले सताउँछ भने कसैलाई छालासम्बन्धी एलर्जीले । बदलिँदो मौसममा प्रायः देखिने यी समस्याहरू हुन् । यसबाट सबै वर्गका मानिसहरू प्रभावित हुने गर्दछन् । यसरी मौसम परिवर्तन हुँदा बालक, महिला तथा बूढापाकामा यो समस्या पाँचदेखि १० प्रतिशतसम्म बढ्न जान्छ । आमाबाबुमध्ये कुनै एकलाई एलर्जीको समस्या छ भने यिनको बच्चाहरूमा पनि रोगको सम्भावना ५० प्रतिशत वृद्धि हुने बढी सम्भावना रहन्छ ।
शरीरमा डाबर आउनु, चिलाउनु, रुघा लाग्नु, हाछ्यूँ आउनु, आँखा, नाक चिलाउनु, मांसपेशीमा दर्द हुनुका साथै ज्वरो आउनु । एलर्जीको सुरुवाती पहिचान हो । यदि तपाईं अलिक सावधानी अपनाउने हो भने यसको उपचार गर्नमा सजिलो हुन्छ ।
यदि तपाईंलाई यस्तो भइरहेको छ भने-
० नाक चिलाउनु र बारम्बार हाछ्यूँ आउनु ।
० नाकबाट तपतप पानी आउनु ।
० नाकको छाला बारम्बार नाक सफा गरिरहनाले रातो हुनु । नाकमा घाउ हुनु । यस किसिमको लक्षण तपाईंमा देखियो भने सम्झिनुहोस् तपाईंलाई नाकको एलर्जी भएछ । बेलेमै सतर्क भएर आरामको साथै पठ्यपरहेजमा रहेर औषधि उपचार गरेमा समयमै यस समस्याबाट छुटकारा पाउन सकिने छ ।
एलर्जीको मुख्य कारण निम्नलिखित छन्-
यस रोगका कारण विभिन्न किसिमका एलर्जी हो । जसमा मुख्य रूपले प्रदूषण धुलो, धुँवा, माटो, घाँस, पराल तथा रुख विरुवाको 'पराग कण' ।
घरबाट बाहिर निस्किँदा धुलो र वायुमण्डलमा फैलिरहेको प्रदूषण मानिसको नाकमा प्रवेश गर्दछ । यदि एलर्जी राइनाइटिस (नाकको एलर्जी) को कारण बन्दछ । यसबाहेक घरमा पालेको कुकुर, बिरालोबाट पनि परिवारका दसस्यहरूमा एलर्जी हुने सम्भावना बढी रहन्छ । कुकुर, बिरालो भुत्तला भएका जनावरको रौं घरको कोठाबाहिर भित्र झरेको हुन्छ र बराबर झरिरहन्छ । यही रौं जो एलर्जीको कारण बन्दछ ।
० यसबाट हुन सक्ने हानी नोक्सानी-
नाकको एलर्जीले साइनसको आस्टिया (प्वाल) हरूलाई बन्द गर्न सक्छ । यसैले गर्दा पछि साइनासाइटिस (पिनास) को कारण बन्न सक्छ पिनासबाट व्यक्तिग्रस्त हुन जान्छ ।
० नाकभित्र पलिप्स (मासु) पलाउन सक्छ ।
० कानभित्र रहेको अडिटरीट्यूव (श्रवण नली) लाई बन्द गरिदिन सक्छ । जसले गर्दा कानको मध्य भागमा पानी भरिन सक्छ । यस्ता रोगीहरूमा आस्थमा अर्थात् दम हुने सम्भावना चार गुना बढी हुन्छ ।
यसैगरी छालासम्बन्धी एलर्जी पनि बदलिँदो मौसममा प्रायः देखिन्छ । ओसिलो कोठामा पस्दा स्टोर रुममा जाँदा, फूलबारीमा काम गर्दा अचानक जिउ चिलाउने, पोल्ने, रातो रातो डाबर आउने हुन्छ । यसको समयमै उपचार गरिएन भने समस्या बढेर व्यक्तिको ज्यान पनि जान सक्छ ।
यस्तै प्रकार नेत्रसम्बन्धी एलर्जीबाट पनि कोही कोही प्रभावित भएको देखिन्छन् । यसमा आँखा चिलाउने आँखा रातो हुने, आँखाबाट पानी बग्ने, आँखामा केही बाहिरी वस्तु परेको महसुस हुने आदि लक्षण देखिन्छन् । यसैगरी गेस्ट्रो इन्टेन्सटाइनल ट्र्याक सम्बन्धी एलर्जी पनि कसैलाई यो मौसम परिवर्तनको बेला देखिन्छ । जस्तै वाकवाक लाग्नु, वान्ता हुनु, पखाला लाग्नु, वायु विकार हुनु, पेट दुख्नु, सास फेर्ने अप्ठ्यारो हुनु आदि लक्षणहरू देखापर्दछ ।
बचाव
कुनै पनि प्रकारको रोग चाहे शारीरिक होस् वा मानसिक । रोग लागेर उपचार गराउनुभन्दा रोग लाग्न नदिनु नै बुद्धिमानी हो । मौसम परिवर्तनको बेला हाम्रो शरीरको गतिविधि एक वातावरणबाट अर्को वातावरणमा समीकरण गर्दा यस किसिम समस्या आउन सक्छ । यसबेला अलिक सावधान भई निम्न लिखित उपायहरूलाई मनन गरेर व्यवहारमा ल्याउन सके यी विभिन्न प्रकारका हुने एलर्जीबाट केही हदसम्म बच्न तथा बचाउन सकिन्छ ।
० इन्फेक्सनबाट बच्ने प्रयास गर्ने ।
० चिसो हावा, ओसिलो ठाउँ तथा धूलोबाट बच्ने ।
० घरबाट बाहिर निस्किँदा धूलोको कण नाकभित्र कमसेकम जावोस् भने कुराको ध्यान राख्ने ।
० यदि धूलो भएकै ठाउँमा कार्यवश जानु नै परेमा रुमालले मुख छोप्ने वा मास्क लगाएर जाने ।
० घरमा पाल्तु जनावर कुकुर, बिरालो आदिको समिप नजाने तथा उनीहरूलाई नचलाउने ।
० घर या कार्यालय जहाँ ओसिलो ठाउँ छ, त्यहाँ भरसक नजानु नै वेश हुन्छ ।
० धूमपान नगर्ने । यदि तपाईंको छेउछाउको कसैलाई चुरोटको धूवाँले एलर्जी छ भने उसको अगाडि नगर्ने ।
० कुनै खाद्यपदार्थ खानाले नाकमा एलर्जी हुन्छ भने त्यस्ता खाद्यवस्तुको प्रयोगबाट बच्ने ।
० जुन वस्तुको प्रयोगले छालामा एलर्जी हुन्छ । त्यसको प्रयोग गर्न नै बन्द गरिदिने छालाको जुन भागमा एलर्जी भएको छ । त्यस ठाउँमा कुनै पनि प्रकारको कास्मेटिकको प्रयोग नगर्ने ।
० धेरैजसो व्यक्तिको छाला अत्यधिक संवेदनशील हुन्छ । कुनै खाल वस्तु विशेषको सम्पर्कमा आउनेबित्तिकै उनीहरूलाई एलर्जी भइहाल्छ । जस्तै उनी कपडा, टावेल, अर्काले लाएको लुगा लगाउँदा आदि यस्ताले यी कुराको विचार राख्नुपर्छ ।
० घरको कोठामा शुद्ध हावा आउने भेन्टिलेसनको व्यवस्था गर्नुपर्छ ।
० घर यदि मेनरोडको छेउमा छ भने बाहिरको धूलो, माटो कोठाभित्र आउनबाट रोक्नको लागि जहाँसम्म हुन्छ ढोका तथा झ्याल बन्द राख्ने । झ्यालमा सिसा लगाउनुको साथ मसिनो जाली लगाउने ।
० भान्साकोठामा एक्जास्टफेनको प्रयोग गर्ने ।
० धेरैजसो व्यक्तिलाई फूलहरूको बास्ना (गन्ध) ले पनि एलर्जी हुन्छ । यस्ता व्यक्तिहरूले एलर्जीबाट बच्न आफ्नो कोठा वा बैठकमा त्यस्ता खालको विरुवा गमलामा नलगाउने । जसमा फूल फुल्दछ ।
० ओछ्यानलाई सफा सुग्घर राख्ने । घाम लागेको बेला सुखाउने ।
० घरमा र्फस (भुईं) सफाई गर्दा फिनेल पानीमा कपडा भिजाएर पुछ्न लगाउने ।
० घरभित्रको पर्खालमा लागेको जालो तथा काईलाई सफा गर्ने ।
० वरसातको मौमस स्वास्थ्यको दृष्टिकोणले राम्रो मानिन्छ । तर केही खास प्रकार केही व्याधि जस्तै आस्थमा (दम) हृदयरोग, क्यान्सरबाट पीडित व्यक्तिहरूको लागि यो मौसम केही समस्या पनि ल्याउँछ
Ēlarjīkō problem, rescue
मानिस स्वस्थ भएमा नै कुनै पनि कार्य सफलतापूर्वक गर्न सक्छ भने अस्वस्थ व्यक्तिबाट उसको आफ्नो दैनिकी कार्य पनि सम्पादन गर्न गाह्रो हुन्छ । आजको यस भागदौडको जीवनमा साना साना बिरामले मानिसलाई सताइरहेको हुन्छ । बदलिँदो मौसममा एलर्जीको समस्या हुन सामान्य कुरा हो । मौसम परिवर्तन हुने बेलामा एलर्जी हुने बढी सम्भावना रहन्छ । हाम्रो शरीरको इम्युन सिस्टममा असन्तुलनको कारणले नै व्यक्ति एलर्जीको सिकार हुन पुग्छ ।
मौसम परिवर्तनमा राइनाइटिस एलर्जी अर्थात् नाकको एलर्जी कसैलाई हुन्छ भने त कसैलाई सास फुल्ने अस्वस्थमाको एलर्जीले सताउँछ भने कसैलाई छालासम्बन्धी एलर्जीले । बदलिँदो मौसममा प्रायः देखिने यी समस्याहरू हुन् । यसबाट सबै वर्गका मानिसहरू प्रभावित हुने गर्दछन् । यसरी मौसम परिवर्तन हुँदा बालक, महिला तथा बूढापाकामा यो समस्या पाँचदेखि १० प्रतिशतसम्म बढ्न जान्छ । आमाबाबुमध्ये कुनै एकलाई एलर्जीको समस्या छ भने यिनको बच्चाहरूमा पनि रोगको सम्भावना ५० प्रतिशत वृद्धि हुने बढी सम्भावना रहन्छ ।
शरीरमा डाबर आउनु, चिलाउनु, रुघा लाग्नु, हाछ्यूँ आउनु, आँखा, नाक चिलाउनु, मांसपेशीमा दर्द हुनुका साथै ज्वरो आउनु । एलर्जीको सुरुवाती पहिचान हो । यदि तपाईं अलिक सावधानी अपनाउने हो भने यसको उपचार गर्नमा सजिलो हुन्छ ।
यदि तपाईंलाई यस्तो भइरहेको छ भने-
० नाक चिलाउनु र बारम्बार हाछ्यूँ आउनु ।
० नाकबाट तपतप पानी आउनु ।
० नाकको छाला बारम्बार नाक सफा गरिरहनाले रातो हुनु । नाकमा घाउ हुनु । यस किसिमको लक्षण तपाईंमा देखियो भने सम्झिनुहोस् तपाईंलाई नाकको एलर्जी भएछ । बेलेमै सतर्क भएर आरामको साथै पठ्यपरहेजमा रहेर औषधि उपचार गरेमा समयमै यस समस्याबाट छुटकारा पाउन सकिने छ ।
एलर्जीको मुख्य कारण निम्नलिखित छन्-
यस रोगका कारण विभिन्न किसिमका एलर्जी हो । जसमा मुख्य रूपले प्रदूषण धुलो, धुँवा, माटो, घाँस, पराल तथा रुख विरुवाको 'पराग कण' ।
घरबाट बाहिर निस्किँदा धुलो र वायुमण्डलमा फैलिरहेको प्रदूषण मानिसको नाकमा प्रवेश गर्दछ । यदि एलर्जी राइनाइटिस (नाकको एलर्जी) को कारण बन्दछ । यसबाहेक घरमा पालेको कुकुर, बिरालोबाट पनि परिवारका दसस्यहरूमा एलर्जी हुने सम्भावना बढी रहन्छ । कुकुर, बिरालो भुत्तला भएका जनावरको रौं घरको कोठाबाहिर भित्र झरेको हुन्छ र बराबर झरिरहन्छ । यही रौं जो एलर्जीको कारण बन्दछ ।
० यसबाट हुन सक्ने हानी नोक्सानी-
नाकको एलर्जीले साइनसको आस्टिया (प्वाल) हरूलाई बन्द गर्न सक्छ । यसैले गर्दा पछि साइनासाइटिस (पिनास) को कारण बन्न सक्छ पिनासबाट व्यक्तिग्रस्त हुन जान्छ ।
० नाकभित्र पलिप्स (मासु) पलाउन सक्छ ।
० कानभित्र रहेको अडिटरीट्यूव (श्रवण नली) लाई बन्द गरिदिन सक्छ । जसले गर्दा कानको मध्य भागमा पानी भरिन सक्छ । यस्ता रोगीहरूमा आस्थमा अर्थात् दम हुने सम्भावना चार गुना बढी हुन्छ ।
यसैगरी छालासम्बन्धी एलर्जी पनि बदलिँदो मौसममा प्रायः देखिन्छ । ओसिलो कोठामा पस्दा स्टोर रुममा जाँदा, फूलबारीमा काम गर्दा अचानक जिउ चिलाउने, पोल्ने, रातो रातो डाबर आउने हुन्छ । यसको समयमै उपचार गरिएन भने समस्या बढेर व्यक्तिको ज्यान पनि जान सक्छ ।
यस्तै प्रकार नेत्रसम्बन्धी एलर्जीबाट पनि कोही कोही प्रभावित भएको देखिन्छन् । यसमा आँखा चिलाउने आँखा रातो हुने, आँखाबाट पानी बग्ने, आँखामा केही बाहिरी वस्तु परेको महसुस हुने आदि लक्षण देखिन्छन् । यसैगरी गेस्ट्रो इन्टेन्सटाइनल ट्र्याक सम्बन्धी एलर्जी पनि कसैलाई यो मौसम परिवर्तनको बेला देखिन्छ । जस्तै वाकवाक लाग्नु, वान्ता हुनु, पखाला लाग्नु, वायु विकार हुनु, पेट दुख्नु, सास फेर्ने अप्ठ्यारो हुनु आदि लक्षणहरू देखापर्दछ ।
Rescue
कुनै पनि प्रकारको रोग चाहे शारीरिक होस् वा मानसिक । रोग लागेर उपचार गराउनुभन्दा रोग लाग्न नदिनु नै बुद्धिमानी हो । मौसम परिवर्तनको बेला हाम्रो शरीरको गतिविधि एक वातावरणबाट अर्को वातावरणमा समीकरण गर्दा यस किसिम समस्या आउन सक्छ । यसबेला अलिक सावधान भई निम्न लिखित उपायहरूलाई मनन गरेर व्यवहारमा ल्याउन सके यी विभिन्न प्रकारका हुने एलर्जीबाट केही हदसम्म बच्न तथा बचाउन सकिन्छ ।
० इन्फेक्सनबाट बच्ने प्रयास गर्ने ।
० चिसो हावा, ओसिलो ठाउँ तथा धूलोबाट बच्ने ।
० घरबाट बाहिर निस्किँदा धूलोको कण नाकभित्र कमसेकम जावोस् भने कुराको ध्यान राख्ने ।
० यदि धूलो भएकै ठाउँमा कार्यवश जानु नै परेमा रुमालले मुख छोप्ने वा मास्क लगाएर जाने ।
० घरमा पाल्तु जनावर कुकुर, बिरालो आदिको समिप नजाने तथा उनीहरूलाई नचलाउने ।
० घर या कार्यालय जहाँ ओसिलो ठाउँ छ, त्यहाँ भरसक नजानु नै वेश हुन्छ ।
० धूमपान नगर्ने । यदि तपाईंको छेउछाउको कसैलाई चुरोटको धूवाँले एलर्जी छ भने उसको अगाडि नगर्ने ।
० कुनै खाद्यपदार्थ खानाले नाकमा एलर्जी हुन्छ भने त्यस्ता खाद्यवस्तुको प्रयोगबाट बच्ने ।
० जुन वस्तुको प्रयोगले छालामा एलर्जी हुन्छ । त्यसको प्रयोग गर्न नै बन्द गरिदिने छालाको जुन भागमा एलर्जी भएको छ । त्यस ठाउँमा कुनै पनि प्रकारको कास्मेटिकको प्रयोग नगर्ने ।
० धेरैजसो व्यक्तिको छाला अत्यधिक संवेदनशील हुन्छ । कुनै खाल वस्तु विशेषको सम्पर्कमा आउनेबित्तिकै उनीहरूलाई एलर्जी भइहाल्छ । जस्तै उनी कपडा, टावेल, अर्काले लाएको लुगा लगाउँदा आदि यस्ताले यी कुराको विचार राख्नुपर्छ ।
० घरको कोठामा शुद्ध हावा आउने भेन्टिलेसनको व्यवस्था गर्नुपर्छ ।
० घर यदि मेनरोडको छेउमा छ भने बाहिरको धूलो, माटो कोठाभित्र आउनबाट रोक्नको लागि जहाँसम्म हुन्छ ढोका तथा झ्याल बन्द राख्ने । झ्यालमा सिसा लगाउनुको साथ मसिनो जाली लगाउने ।
० भान्साकोठामा एक्जास्टफेनको प्रयोग गर्ने ।
० धेरैजसो व्यक्तिलाई फूलहरूको बास्ना (गन्ध) ले पनि एलर्जी हुन्छ । यस्ता व्यक्तिहरूले एलर्जीबाट बच्न आफ्नो कोठा वा बैठकमा त्यस्ता खालको विरुवा गमलामा नलगाउने । जसमा फूल फुल्दछ ।
० ओछ्यानलाई सफा सुग्घर राख्ने । घाम लागेको बेला सुखाउने ।
० घरमा र्फस (भुईं) सफाई गर्दा फिनेल पानीमा कपडा भिजाएर पुछ्न लगाउने ।
० घरभित्रको पर्खालमा लागेको जालो तथा काईलाई सफा गर्ने ।
० वरसातको मौमस स्वास्थ्यको दृष्टिकोणले राम्रो मानिन्छ । तर केही खास प्रकार केही व्याधि जस्तै आस्थमा (दम) हृदयरोग, क्यान्सरबाट पीडित व्यक्तिहरूको लागि यो मौसम केही समस्या पनि ल्याउँछ
मानिस स्वस्थ भएमा नै कुनै पनि कार्य सफलतापूर्वक गर्न सक्छ भने अस्वस्थ व्यक्तिबाट उसको आफ्नो दैनिकी कार्य पनि सम्पादन गर्न गाह्रो हुन्छ । आजको यस भागदौडको जीवनमा साना साना बिरामले मानिसलाई सताइरहेको हुन्छ । बदलिँदो मौसममा एलर्जीको समस्या हुन सामान्य कुरा हो । मौसम परिवर्तन हुने बेलामा एलर्जी हुने बढी सम्भावना रहन्छ । हाम्रो शरीरको इम्युन सिस्टममा असन्तुलनको कारणले नै व्यक्ति एलर्जीको सिकार हुन पुग्छ ।
मौसम परिवर्तनमा राइनाइटिस एलर्जी अर्थात् नाकको एलर्जी कसैलाई हुन्छ भने त कसैलाई सास फुल्ने अस्वस्थमाको एलर्जीले सताउँछ भने कसैलाई छालासम्बन्धी एलर्जीले । बदलिँदो मौसममा प्रायः देखिने यी समस्याहरू हुन् । यसबाट सबै वर्गका मानिसहरू प्रभावित हुने गर्दछन् । यसरी मौसम परिवर्तन हुँदा बालक, महिला तथा बूढापाकामा यो समस्या पाँचदेखि १० प्रतिशतसम्म बढ्न जान्छ । आमाबाबुमध्ये कुनै एकलाई एलर्जीको समस्या छ भने यिनको बच्चाहरूमा पनि रोगको सम्भावना ५० प्रतिशत वृद्धि हुने बढी सम्भावना रहन्छ ।
शरीरमा डाबर आउनु, चिलाउनु, रुघा लाग्नु, हाछ्यूँ आउनु, आँखा, नाक चिलाउनु, मांसपेशीमा दर्द हुनुका साथै ज्वरो आउनु । एलर्जीको सुरुवाती पहिचान हो । यदि तपाईं अलिक सावधानी अपनाउने हो भने यसको उपचार गर्नमा सजिलो हुन्छ ।
यदि तपाईंलाई यस्तो भइरहेको छ भने-
० नाक चिलाउनु र बारम्बार हाछ्यूँ आउनु ।
० नाकबाट तपतप पानी आउनु ।
० नाकको छाला बारम्बार नाक सफा गरिरहनाले रातो हुनु । नाकमा घाउ हुनु । यस किसिमको लक्षण तपाईंमा देखियो भने सम्झिनुहोस् तपाईंलाई नाकको एलर्जी भएछ । बेलेमै सतर्क भएर आरामको साथै पठ्यपरहेजमा रहेर औषधि उपचार गरेमा समयमै यस समस्याबाट छुटकारा पाउन सकिने छ ।
एलर्जीको मुख्य कारण निम्नलिखित छन्-
यस रोगका कारण विभिन्न किसिमका एलर्जी हो । जसमा मुख्य रूपले प्रदूषण धुलो, धुँवा, माटो, घाँस, पराल तथा रुख विरुवाको 'पराग कण' ।
घरबाट बाहिर निस्किँदा धुलो र वायुमण्डलमा फैलिरहेको प्रदूषण मानिसको नाकमा प्रवेश गर्दछ । यदि एलर्जी राइनाइटिस (नाकको एलर्जी) को कारण बन्दछ । यसबाहेक घरमा पालेको कुकुर, बिरालोबाट पनि परिवारका दसस्यहरूमा एलर्जी हुने सम्भावना बढी रहन्छ । कुकुर, बिरालो भुत्तला भएका जनावरको रौं घरको कोठाबाहिर भित्र झरेको हुन्छ र बराबर झरिरहन्छ । यही रौं जो एलर्जीको कारण बन्दछ ।
० यसबाट हुन सक्ने हानी नोक्सानी-
नाकको एलर्जीले साइनसको आस्टिया (प्वाल) हरूलाई बन्द गर्न सक्छ । यसैले गर्दा पछि साइनासाइटिस (पिनास) को कारण बन्न सक्छ पिनासबाट व्यक्तिग्रस्त हुन जान्छ ।
० नाकभित्र पलिप्स (मासु) पलाउन सक्छ ।
० कानभित्र रहेको अडिटरीट्यूव (श्रवण नली) लाई बन्द गरिदिन सक्छ । जसले गर्दा कानको मध्य भागमा पानी भरिन सक्छ । यस्ता रोगीहरूमा आस्थमा अर्थात् दम हुने सम्भावना चार गुना बढी हुन्छ ।
यसैगरी छालासम्बन्धी एलर्जी पनि बदलिँदो मौसममा प्रायः देखिन्छ । ओसिलो कोठामा पस्दा स्टोर रुममा जाँदा, फूलबारीमा काम गर्दा अचानक जिउ चिलाउने, पोल्ने, रातो रातो डाबर आउने हुन्छ । यसको समयमै उपचार गरिएन भने समस्या बढेर व्यक्तिको ज्यान पनि जान सक्छ ।
यस्तै प्रकार नेत्रसम्बन्धी एलर्जीबाट पनि कोही कोही प्रभावित भएको देखिन्छन् । यसमा आँखा चिलाउने आँखा रातो हुने, आँखाबाट पानी बग्ने, आँखामा केही बाहिरी वस्तु परेको महसुस हुने आदि लक्षण देखिन्छन् । यसैगरी गेस्ट्रो इन्टेन्सटाइनल ट्र्याक सम्बन्धी एलर्जी पनि कसैलाई यो मौसम परिवर्तनको बेला देखिन्छ । जस्तै वाकवाक लाग्नु, वान्ता हुनु, पखाला लाग्नु, वायु विकार हुनु, पेट दुख्नु, सास फेर्ने अप्ठ्यारो हुनु आदि लक्षणहरू देखापर्दछ ।
Rescue
कुनै पनि प्रकारको रोग चाहे शारीरिक होस् वा मानसिक । रोग लागेर उपचार गराउनुभन्दा रोग लाग्न नदिनु नै बुद्धिमानी हो । मौसम परिवर्तनको बेला हाम्रो शरीरको गतिविधि एक वातावरणबाट अर्को वातावरणमा समीकरण गर्दा यस किसिम समस्या आउन सक्छ । यसबेला अलिक सावधान भई निम्न लिखित उपायहरूलाई मनन गरेर व्यवहारमा ल्याउन सके यी विभिन्न प्रकारका हुने एलर्जीबाट केही हदसम्म बच्न तथा बचाउन सकिन्छ ।
० इन्फेक्सनबाट बच्ने प्रयास गर्ने ।
० चिसो हावा, ओसिलो ठाउँ तथा धूलोबाट बच्ने ।
० घरबाट बाहिर निस्किँदा धूलोको कण नाकभित्र कमसेकम जावोस् भने कुराको ध्यान राख्ने ।
० यदि धूलो भएकै ठाउँमा कार्यवश जानु नै परेमा रुमालले मुख छोप्ने वा मास्क लगाएर जाने ।
० घरमा पाल्तु जनावर कुकुर, बिरालो आदिको समिप नजाने तथा उनीहरूलाई नचलाउने ।
० घर या कार्यालय जहाँ ओसिलो ठाउँ छ, त्यहाँ भरसक नजानु नै वेश हुन्छ ।
० धूमपान नगर्ने । यदि तपाईंको छेउछाउको कसैलाई चुरोटको धूवाँले एलर्जी छ भने उसको अगाडि नगर्ने ।
० कुनै खाद्यपदार्थ खानाले नाकमा एलर्जी हुन्छ भने त्यस्ता खाद्यवस्तुको प्रयोगबाट बच्ने ।
० जुन वस्तुको प्रयोगले छालामा एलर्जी हुन्छ । त्यसको प्रयोग गर्न नै बन्द गरिदिने छालाको जुन भागमा एलर्जी भएको छ । त्यस ठाउँमा कुनै पनि प्रकारको कास्मेटिकको प्रयोग नगर्ने ।
० धेरैजसो व्यक्तिको छाला अत्यधिक संवेदनशील हुन्छ । कुनै खाल वस्तु विशेषको सम्पर्कमा आउनेबित्तिकै उनीहरूलाई एलर्जी भइहाल्छ । जस्तै उनी कपडा, टावेल, अर्काले लाएको लुगा लगाउँदा आदि यस्ताले यी कुराको विचार राख्नुपर्छ ।
० घरको कोठामा शुद्ध हावा आउने भेन्टिलेसनको व्यवस्था गर्नुपर्छ ।
० घर यदि मेनरोडको छेउमा छ भने बाहिरको धूलो, माटो कोठाभित्र आउनबाट रोक्नको लागि जहाँसम्म हुन्छ ढोका तथा झ्याल बन्द राख्ने । झ्यालमा सिसा लगाउनुको साथ मसिनो जाली लगाउने ।
० भान्साकोठामा एक्जास्टफेनको प्रयोग गर्ने ।
० धेरैजसो व्यक्तिलाई फूलहरूको बास्ना (गन्ध) ले पनि एलर्जी हुन्छ । यस्ता व्यक्तिहरूले एलर्जीबाट बच्न आफ्नो कोठा वा बैठकमा त्यस्ता खालको विरुवा गमलामा नलगाउने । जसमा फूल फुल्दछ ।
० ओछ्यानलाई सफा सुग्घर राख्ने । घाम लागेको बेला सुखाउने ।
० घरमा र्फस (भुईं) सफाई गर्दा फिनेल पानीमा कपडा भिजाएर पुछ्न लगाउने ।
० घरभित्रको पर्खालमा लागेको जालो तथा काईलाई सफा गर्ने ।
० वरसातको मौमस स्वास्थ्यको दृष्टिकोणले राम्रो मानिन्छ । तर केही खास प्रकार केही व्याधि जस्तै आस्थमा (दम) हृदयरोग, क्यान्सरबाट पीडित व्यक्तिहरूको लागि यो मौसम केही समस्या पनि ल्याउँछ
No comments:
Post a Comment